مجله آکادمی باغ کتاب

دفاع در گیاهان

وقتی به گل های زیبایی که در بالای یک ساقۀ سبز و باریک قرار دارند، نگاه می کنیم، معمولاً به این فکر نمی کنیم که این گیاهان ممکن است خشن و قوی باشند، اینطور نیست؟ بله، ما فکر می کنیم که آنها زیبا و شکننده هستند و دقت می کنیم تا برگ ها یا گلبرگ های آنها را نکنیم. اما حدس بزنید که جریان چیست؟ در واقع، وقتی موضوع، محافظت گیاهان از خودشان در برابر حیوانات باشد، تعداد زیادی از گیاهان خشن تر از آن چیزی هستند که بنظر می رسند.

تیغ

گل سرخ، تمشک، گل خار، درخت اقاقیای سیاه و درخت زرشک، تنها چند نمونه از گیاهان متعددی هستند که تیغ هایی برای محافظت از خودشان در برابر خورده شدن یا آسیب دیدن توسط حیوانات دارند.

همۀ ما می دانیم که گل های رز چقدر زیبا هستند و چه بوی خوشی دارند، اما اگر بیش از اندازه خیس شوند، یا خیلی سردشان شود یا اگر حیوانی سعی کند تا خود را به شاخه های آنها بمالد یا گل هایشان را بخورد، دیگر نمی توانند خودشان را اینقدر خوب نگه دارند. معنی اش این است که گل های رز با استفاده از تیغ هایی که دارند حیوانات را می ترسانند تا آنها را نخورند و به این ترتیب می توانند هر سال بزرگتر و زیباتر شوند.

«خار»

آیا هیچوقت شده است که خار کاکتوس در قسمتی از بدنتان فرو برود؟ این اصلاً چیز جالبی نیست، مگر نه؟ سطح گیاهان کاکتوس پوشیده از خارهایی هستند که اگر بیش از حد به آنها نزدیک شوید، در بدنتان فرو می روند. بعضی از این خارها آنقدر ریز هستند که اگر در داخل پوست فردی گیر کنند، به سختی می توان آنها را دید. به هر حال، فرقی نمی کند که ظاهر خارهای کاکتوس به چه شکلی باشد، این خارها دردناک هستند و صدمه می زنند. البته، علاوه بر این مورد، خارهای کاکتوس این گیاه را زنده نگه می دارند.

گیاه کاکتوس در صحراهای گرم و خشک می روید. جانورانی که در صحراها زندگی می کنند، دوست دارند از آب و شیرۀ زیادی که در داخل کاکتوس ها پر می شوند، بنوشند. اما از طرف دیگر، کاکتوس ها نمی خواهند بوسیلۀ جانورانی که گرم و تشنه هستند، تکه تکه شوند و به همین دلیل از خارهایی که دارند برای ترساندن و دور کردن آنها استفاده می کنند.

کرک و پرز

بعضی از گیاهان بافت صخیم و کرک داری دارند که روی برگهایشان را می پوشاند. این کرک ها بقدری ضخیم هستند که حشرات نمی توانند به داخل آنها وارد شوند و برگ های گیاه را بخورند. علاوه بر این، کرک ها به گیاهان کمک می کنند تا آب را در خود نگه دارند و آن را ذخیره کنند و به این ترتیب در مناطق گرم و خشک زنده بمانند. گیاه پاندا[1] و استاکیس[2] (سنبلۀ نقره ای) دو گیاهی هستند که به این شکل و بوسیلۀ برگ های کرک دار، از خودشان محافظت می کنند.

شیره ها و مواد آبدار

تعداد زیادی از گیاهان مایعاتی (مواد آبداری) در داخل ساقه ها و برگ هایشان دارند که از آنها در برابر جانوران و حشرات محافظت می کنند. بعضی از گیاهان از این مواد آبدار برای مسموم کردن جانوران و حشراتی که سعی می کنند آنها را بخورند، استفاده می کنند. گیاهان دیگری هم وجود دارند که وقتی مورد «حمله» قرار می گیرند، از این مواد برای پوشاندن سطح خود استفاده می کنند و حتی دستۀ دیگری از گیاهان مانند پیچک سمی آمریکایی، در صورت تماس یا صدمه دیدن، روغنی را از خودشان خارج می کنند که به سرعت موجب ایجاد کهیر (حساسیت پوستی) همراه با خارش، در انسان و بعضی از حیوانات می شود.

پیچک سمی آمریکایی فقط یکی از گیاهانی است که از مایعات برای محافظت از خودشان استفاده می کنند. تعداد دیگری از گیاهانی که همین کار را انجام می دهند عبارتند از: چغندر قند، آلوئه و درخت بید.

طعم

کدامتان گوجه فرنگی دوست دارید؟ طعم گوجه فرنگی خیلی خوب است، اینطور نیست؟ اما هیچوقت شده است که طعم برگ گیاه گوجه فرنگی را بچشید؟ وای نه! این کار را نکنید! گیاهان زیادی هستند که به دلیل طعم بسیار بدی که دارند، از خورده شدن توسط حیوانات در امان می مانند و گیاه گوجه فرنگی فقط یکی از آنها است.

حشرات سرسخت تر از گیاهان هستند.

حشرات از تیغ ها و خارها، برگ های بدمزه و مواد آبدار، نمی ترسند. واقعیت این است که حشرات آنها را دوست دارند! حشرات می توانند برگ گیاهان و درختان را بسرعت بخورند و حتی این توانایی را دارند که در مدت زمان بسیار کوتاهی، به آنها آسیب برسانند یا آنها را از بین ببرند. به همین دلیل برای انسان ها اهمیت زیادی دارد که برای  محافظت از درختان و گیاهانی که پرورش می دهند یا در حیاط منزلشان می رویند، هر کاری که می توانند، انجام دهند. این موضوع شامل شما هم می شود! شما می توانید به این شکل کمک کنید:

  • گیاهانتان را سالم و با تغذیۀ خوب و درست، نگه دارید. اگر به آبیاری گیاهانتان ادامه دهید، نور آفتابی را که لازم دارند به آنها بدهید و از خاکشان طوری نگهداری کنید که حاصلخیز باشند، برایشان امکان و فرصت بهتری ایجاد می کنید تا بتوانند از خودشان در برابر حشرات دفاع کنند.
  • مراقب گیاهانتان باشید و بررسی کنید که حشره نداشته باشند. اگر حشره ای پیدا کردید، آن را بردارید و از بین ببرید.
  • گیاهانتان را «تمیز» نگه دارید. اسپری کردن گیاهان با آب صابون یا حشره کش های دیگر برای دور کردن حشرات مفید است.
  • از «حشرات مفید» دعوت کنید! کفشدوزک یکی از معمولی ترین «حشرات مفید» است. کفشدوزک گیاهان را نمی خورد بلکه حشرات دیگر را می خورد. بنابراین، اگر کفشدوزک ها را در باغ یا باغچه تان رها کنید، معنی اش این است که غذای آنها را تأمین می کنید و گیاهانتان را نجات می دهید.

گیاهانتان را بررسی کنید.

گیاهان و درختان حیاط منزلتان را بررسی کنید. دنبال حشرات، لکه های زرد و قهوه ای روی برگ ها، ساقه ها و برگ های پیچ خورده و پوست درختانی که به نظر می رسد جویده شده اند، بگردید. همینطور، دنبال حشراتی که زیر برگ ها و در داخل پوست درختان پنهان شده اند بگردید. از والدینان بخواهید تا به شما کمک کنند تا از دست حشراتی که گیاهان شما را می خورند، خلاص شوید.

منبع: scienceforkidsclub (2020)

ترجمه: آکادمی کودک باغ کتاب تهران

 

[1] Panda Plant

[2] Lamb’s Ear


 

نظرات کاربران

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.