مجله آکادمی باغ کتاب

شگفتی های ساخت بشر: ایا صوفیه

ایا صوفیه که در شهر استانبول ترکیه قراردارد، در گذشته کلیسا بوده است. این بنا در سال 537 پس از میلاد و زمانی که نام شهر هنوز قسطنطنیه (شهر کنستانتین[1]) بود به عنوان یک کلیسا ساخته شد. ایا صوفیه در سال 1453 میلادی به مسجد تبدیل شد و از سال 1935 تاکنون به عنوان موزه استفاده شده است. ساخت کلیسای ایا صوفیه کمتر از شش سال طول کشید. این بنا به دستور امپراتور ژوستینین[2] ساخته شد، و بعدها سلطان محمد دوم[3] آنرا به مسجد تبدیل کرد.

ایا صوفیه یکی از عجایب هفتگانۀ دنیای باستان است. دلیل آن بیشتر به معماری حیرت انگیز این بنا مربوط می شود، از جمله گنبد کامل بسیار بزرگ و دو نیم گنبد که بخشی از سقف آنرا تشکیل می دهند. ایا صوفیه یک نمونۀ عالی از معماری امپراتوری بیزانس است که قسمت شرقی امپراتوری رم را تشکیل می داد. این امپراتوری از سال 330  تا 1453 میلادی وجود داشت. در حال حاضر، میلیون ها گردشگر در طول سال از این موزه بازدید می کنند.

حقایقی دربارۀ ایا صوفیه برای کودکان

  • زمانی که ایا صوفیه ساخته شد، بزرگترین بنا در جهان محسوب می شد! علاوه بر این، به مدت بیش از 1000 سال بزرگترین کلیسای جامع در جهان بود.
  • به دلیل تاریخ ایا صوفیه که هم کلیسا و هم مسجد بوده است، عناصر و ویژگی های مسیحی و اسلامی با هم در این بنا وجود دارند.
  • نام ایا صوفیه به معنی «کلیسای خرد مقدس» است. این بنا در واقع سومین کلیسای خرد مقدس بود که در همان مکان ساخته شد؛ دو کلیسایی که پیش از آن ساخته شده بودند تخریب شدند.
  • زمانیکه ایا صوفیه به مسجد تبدیل شد، چهار مناره، برج های باریک و بلندی که در بیشتر مساجد وجود دارند، به این بنا اضافه شدند. محراب کلیسا، زنگ ها و بعضی عناصر مسیحی دیگر حذف شدند و موزاییک کاری های مسیحی هم با گچ پوشانده شدند.
  • در مجموع 104 ستون در ایا صوفیه وجود دارد و بسیاری از دیوارها با موزاییک های زیبا پوشانده شده اند. قدیمی ترین آنها مربوط به قرن نهم میلادی است. موزاییک های زیادی در طول سال ها پوشانده شده اند یا از زیر پوشش خارج شده اند.
  • این بنا که در گذشته کلیسا بوده، از سنگ های مرمر سفید، صورتی و زرد ساخته شده است.
  • گنبد مرکزی در ارتفاع 182 فوتی (55.47 متری) از زمین قرار گرفته و قطر آن حدود 104 فوت (31.69 متر) است.
  • این بنا با وجود چندین حادثه، دوام آورده و باقی مانده است. آتش سوزی بزرگ سال 859 میلادی و زمین لرزه ای که ده سال پس از آن روی داد، در میان این حوادث بودند. در طول سال ها، سه زمین لرزۀ دیگر موجب آسیب دیدگی گنبد و قسمت های دیگری از این بنا شدند.
  • از طرح ایا صوفیه برای طراحی مساجد دیگری مانند مسجد آبی در استانبول استفاده شده است. این دو مسجد به فاصلۀ تقریباً 900 فوت (274.32 متر) از یکدیگر قرار گرفته اند!
  • در قسمت اصلی این کلیسای قدیمی، 40 پنجره وجود دارد. به همین دلیل، ایا صوفیه برای نورهایی که در اطراف ساختمان منعکس می کند هم مشهور است.

سؤال و جواب

سؤال: سه کاربرد ایا صوفیه در طول سال هایی که بر آن گذشته، چه بوده است؟

جواب: این بنا به عنوان کلیسا، مسجد و موزه استفاده شده است.

سؤال: ایا صوفیه به طور خاص به چه دلیلی معروف است؟

جواب: این بنا بطور خاص به دلیل معماریش معروف است.

 منبع: scienceforkidsclub (2020)

ترجمه: آکادمی کودک باغ کتاب تهران

 

[1] Constantinople

[2] Emperor Justinian

[3] Sultan Mehmed II


 

نظرات کاربران

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.